تحریک مغناطیسی مغز یا rTMS چیست؟

درمان با تحریک مغناطیسی مغز (rTMS)

درمان با تحریک مغناطیسی فراجمجمه‌ای مکرر (rTMS) یک روش درمانی نوآورانه است که از پتانسیل طبیعی مغز برای تغییر، یعنی انعطاف‌پذیری عصبی (نوروپلاستیسیتی)، بهره می‌برد . تحریک مغناطیسی مغز rTMS  با استفاده از پالس‌های مغناطیسی متمرکز، فعالیت الکتریکی نواحی خاصی از مغز را تحت تأثیر قرار می‌دهد و به تنظیم مدارهای عصبی ناکارآمد مرتبط با اختلالات تحت درمان کمک می‌کند.

این روش یک درمان جایگزین برای انواع اختلالات روانی و عصبی، به‌ویژه در موارد مقاوم به درمان، محسوب می‌شود. rTMS  روشی درمانی است که ایمنی و کارایی آن در کارآزمایی‌های بالینی تأیید شده است.

برخلاف روش‌هایی مانند تحریک عمقی مغز (DBS) یا الکتروشوک ‌درمانی (ECT) که به بیهوشی نیاز دارند، rTMS  یک روش غیرتهاجمی است که می‌تواند در مطب پزشک انجام شود.

rTMS  به طور رسمی توسط مؤسسات معتبر جهانی، از جمله سازمان غذا و داروی آمریکا (FDA) و مؤسسه ملی بهداشت و تعالی مراقبت بریتانیا (NICE) ، برای درمان چندین بیماری تأیید شده است. این روش در بسیاری از کشورها به طور گسترده در دسترس بوده و توصیه می‌شود.

rTMS در تهران

در کلینیک نوروپالس، به عنوان پیشگام این نوع درمان در ایران ما جلسات rTMS  را به صورت تخصصی و تحت نظر بهترین متخصصان ارائه می‌دهیم.

rTMS  چگونه کار می‌کند؟

این روش از پالس‌های مغناطیسی کوتاه، با قدرتی قابل مقایسه با یک دستگاه MRI معمولی، برای دستیابی به تعدیل عصبی (neuromodulation)  دقیق در فعالیت بیوالکتریکی مغز استفاده می‌کند.

یک کویل (سیم‌پیچ) rTMS روی پوست سر، در محل از پیش تعیین‌شده، به عنوان مثال روی قشر حرکتی مغز، قرار می‌گیرد. هنگامی که جریان الکتریکی از کویل عبور می‌کند، یک میدان مغناطیسی ایجاد می‌کند که به نوبه خود – مطابق با قانون فارادی – یک میدان الکتریکی در مغز القا کرده و نورون‌ها را تحریک می‌کند.

دستگاه‌های rTMS پالس‌هایی تولید می‌کنند که تا عمق تقریبی ۳ تا ۴ سانتی‌متر در بافت مغز نفوذ می‌کنند و جریانی را که به عنوان جریان واقطبیده شناخته می‌شود در نورون‌ها به راه می‌اندازند. این تحریک به صورت جهت‌دار فعالیت قشر مغز (کورتکس) را در ناحیه مورد نظر تغییر می‌دهد و از طریق تعدیل فراسیناپسی(trans-synaptic modulation) ، بر ساختارهای مغزی اطراف نیز تأثیر می‌گذارد.

rTMS  با تحریک ترشح مواد محافظت‌کننده عصبی و انتقال‌دهنده‌های عصبی مانند سروتونین، انعطاف‌پذیری عصبی را تقویت می‌کند. این روش همچنین از شکل‌گیری اتصالات عصبی جدید (نوروژنز یا عصب‌زایی) پشتیبانی می‌کند.

rTMS یک گزینه درمانی بدون دارو

شمای تحریک مغناطیسی مغز یا rTMS و کویل 8

rTMS  گزینه‌ای ایمن و مؤثر و غیردارویی برای سلامت روان شما

rTMS  در مواردی که داروها مؤثر نبوده‌اند یا قابل استفاده نیستند، کارایی دارد. در برخی موارد، rTMS  می‌تواند به طور کامل جایگزین دارودرمانی (فارماکوتراپی) شود. این موضوع به‌ویژه برای افرادی مناسب است که داروها برایشان بی‌اثر بوده یا عوارض جانبی زیادی ایجاد کرده‌اند.

همچنین rTMS  می‌تواند اثربخشی داروها را افزایش دهد. مطالعات نشان داده‌اند که rTMS می‌تواند نتایج درمانی برخی داروها را بهبود بخشد و نتایج بهتری نسبت به زمانی که هر درمان به تنهایی استفاده می‌شود، به دست آورد. به علاوهrTMS می‌تواند به کاهش دوز داروها کمک کند. می‌توان از این روش برای پایین آوردن دوز مصرفی و به حداقل رساندن عوارض جانبی بهره برد.

rTMS  حتی در دشوارترین مواردی که درمان‌های استاندارد مؤثر نبوده‌اند، امیدی تازه ایجاد می‌کند. بین ۵۰ تا ۷۰ درصد از افراد مبتلا به افسردگی مقاوم به درمان، پس از درمان با rTMS ، بهبودی قابل توجهی از نظر بالینی را تجربه می‌کنند. و این موضوع فقط به افسردگی محدود نمی‌شود؛ rTMS پتانسیل درمانی گسترده‌تری دارد. در ادامه ببینید چه بیماری‌هایی با rTMS قابل درمان هستند .

شمای مقایسه عوارض دارو و عوارض تحریک مغناطیسی مغز rTMS

پروتکل‌های درمانی و اهداف تحریکی

در حال حاضر، رایج‌ترین پروتکل‌های rTMS شامل اعمال پالس‌های مغناطیسی تکرارشونده (rTMS) با فرکانس‌های زیر است:

• ۱۰ هرتز (10Hz) – با اثر تحریکی (Excitatory)
• ۱ هرتز (1Hz) – با اثر مهاری (Inhibitory)

نوع دیگری از این روش، تحریک انفجاری تتا (Theta-Burst Stimulation) یا (TBS) نام دارد که در آن پالس‌ها در دسته‌های سه‌تایی و با فرکانس ۵۰ هرتز اعمال می‌شوند. روش TBS این امکان را فراهم می‌کند که طول دوره درمان به شکل چشمگیری کوتاه‌تر شود (مانند پروتکل iTBS تسریع‌شده یا (aiTBS) ، به طوری که درمان اغلب تنها در چند روز به پایان می‌رسد. همچنین این روش به طور کلی نسبت به پروتکل‌های استاندارد، تحمل‌پذیری بهتری برای بیمار دارد.

در طول درمان، می‌توان نواحی مختلفی از مغز را هدف قرار داد. اهداف رایج عبارتند از:

• قشر پیش‌پیشانی دوطرفه (Bilateral prefrontal cortex)
• قشر پیش‌حرکتی (Premotor cortex)
• قشر حرکتی (Motor cortex)
• ناحیه بروکا (Broca’s area)

هدف دقیق تحریک و جزئیات پروتکل درمانی، طی جلسه مشاوره صلاحیت‌سنجی که توسط پزشک و متخصص مربوطه انجام می‌شود، تعیین می‌گردد.

چگونه درمان را شروع کنیم؟

درمان با rTMS تحت نظارت یک پزشک – متخصص روانپزشکی یا متخصص مغز و اعصاب –   و متخصص علوم اعصاب انجام می‌شود. امکان درمان هر بیماری با rTMS وجود ندارد. برای شروع درمان، ابتدا باید برای یک جلسه مشاوره صلاحیت‌سنجی توسط متخصص مربوطه وقت بگیرید.

۱.  با کلینیک نوروپالس ارتباط برقرار کنید

برای کسب اطلاعات بیشتر درباره این روش درمانی، با شماره تلفن 09362087997 برای یک مشاوره تلفنی رایگان با هماهنگ‌کننده درمان rTMS تماس بگیرید، با به واتس آپ، پیام رسان بله و روبیکای همین شماره پیام ارسال نمایید.

۲. مشاوره صلاحیت‌سنجی

این جلسه به صورت حضوری (در مطب) یا از راه دور  برگزار می‌شود. در طول این جلسه، پزشک متخصص (روانپزشک یا متخصص مغز و اعصاب) شانس موفقیت درمان را ارزیابی کرده و مناسب‌ترین پروتکل تحریکی را به شما پیشنهاد می‌دهد.

۳. تعیین تاریخ‌ها

برنامه زمانی جلسات تحریک را با دستیار مجموعه یا پذیرش هماهنگ کنید.